Kennisbank

Circulair bouwen zit vol termen die niemand je ooit heeft uitgelegd. Hier leggen we ze uit, in gewone taal. Van wat urban mining is tot hoe je beoordeelt of hout nog bruikbaar is.

Begrippen

Kort en duidelijk uitgelegd. Zoek een term of blader op letter.

C

Circulair inkopen

Bij een aankoop of aanbesteding niet alleen kijken naar prijs en kwaliteit, maar ook naar wat er met het materiaal gebeurt na gebruik.

Bijvoorbeeld: vragen om hergebruikt materiaal, of afspreken dat de leverancier het later terugneemt.

Circulair slopen

Een gebouw niet met de sloopkogel afbreken, maar stap voor stap uit elkaar halen zodat materialen heel blijven.

Het kost meer tijd dan gewoon slopen, maar levert bruikbaar materiaal op in plaats van puin. Ook wel oogsten of demonteren genoemd.

Circulaire economie

Een manier van werken waarin we grondstoffen zo lang mogelijk gebruiken. In plaats van maken, gebruiken en weggooien, kijken we telkens hoe iets opnieuw ingezet kan worden.

Voor de bouw betekent dat: materialen die vrijkomen zien als voorraad, niet als afval.

D

Demonteren

Een product of gebouwdeel stap voor stap uit elkaar halen zodat onderdelen heel blijven.

Het tegenovergestelde van slopen. Kost meer tijd, levert bruikbaar materiaal op.

Downcyclen

Materiaal krijgt bij verwerking een lagere waarde dan het had. Een houten balk die versnipperd wordt tot spaanplaat, of beton dat onder een weg verdwijnt.

Het is geen afval, maar de kwaliteit gaat wel omlaag en dat is meestal onomkeerbaar.

G

Grondstoffenmeent

Een meent was vroeger grond die niet van een persoon was, maar van de gemeenschap: iedereen mocht er gebruik van maken en iedereen droeg bij aan het onderhoud.

Een grondstoffenmeent past dat idee toe op materialen, kennis, werk en kansen. Niet van een partij, maar van de gemeenschap.

H

Hergebruik

Een product of materiaal opnieuw gebruiken zoals het is, eventueel na een kleine opknapbeurt. Een deur die een deur blijft.

Dat is iets anders dan recycling, waarbij het materiaal eerst wordt vermalen of omgesmolten.

L

Losmaakbaarheid

Hoe makkelijk je iets later weer uit elkaar kunt halen zonder het kapot te maken.

Geschroefd is losmaakbaar, gelijmd of geschuimd meestal niet. Wie losmaakbaar bouwt, maakt hergebruik over dertig jaar mogelijk.

M

Materialenpaspoort

Een overzicht van welke materialen er in een gebouw zitten, hoeveel en waar precies.

Zo weet je bij een verbouwing of sloop van tevoren wat er vrijkomt. Zonder zo'n overzicht ontdek je dat pas als de container al voorrijdt.

Milieustraat

De gemeentelijke plek waar inwoners afval en grofvuil kunnen brengen, gescheiden per soort.

Belangrijk verschil met een grondstoffenmeent: een milieustraat verwerkt afval, een grondstoffenmeent brengt bruikbaar materiaal naar een nieuwe gebruiker.

O

Oogstkaart

Een lijst van wat er uit een gebouw te halen valt voordat het gesloopt wordt: aantallen, afmetingen en staat van het materiaal.

Met een oogstkaart kun je vooraf zoeken naar iemand die het kan gebruiken.

R

Recycling

Materiaal afbreken tot grondstof en er iets nieuws van maken. Denk aan beton dat vermalen wordt tot granulaat, of glas dat omgesmolten wordt.

Beter dan verbranden, maar het kost energie en levert vaak een product van mindere kwaliteit op. Hergebruik gaat voor.

Reststroom

Materiaal dat bij een bedrijf structureel overblijft. Snijafval, retourgoed, verpakking of overschot uit voorraad.

Voor de een is het een kostenpost om af te voeren, voor de ander een bruikbare grondstof.

S

Secundaire grondstof

Materiaal dat al eerder gebruikt is en opnieuw dienst doet als grondstof. Tegenover een primaire grondstof, die vers uit de natuur komt.

Een hergebruikte baksteen is een secundaire grondstof.

U

Urban mining

Letterlijk: mijnbouw in de stad. In plaats van nieuwe grondstoffen uit de grond te halen, halen we ze uit gebouwen en spullen die er al staan.

Een oud kantoorpand is dan geen sloopklus maar een voorraad staal, hout, glas en steen.

Mis je een uitleg?

Kom je een term tegen die hier niet staat, of snap je iets niet? Laat het weten, dan schrijven we het erbij.